Erfgoed Ontmoetdag 2026

Workshop Serious Game Erfgoed en Klimaatverandering
Eva Stegmeijer en Gertjan de Boer, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

In deze interactieve workshop ervaar je de impact van klimaatverandering op cultureel erfgoed. Zeespiegelstijging, droogte en wateroverlast zetten erfgoed steeds meer onder druk. Op korte termijn zijn aanpassingen vaak nog mogelijk, maar op de lange termijn kunnen we niet alles behouden. Dat roept belangrijke vragen op: wat beschermen we, wat laten we los en wie beslist?

In deze Serious Game, ontwikkeld door Eva Stegmeijer van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), beleef je een klimaatramp, ervaar je verschillende belangen, maak je moeilijke keuzes en reflecteer je op de voorbereiding van de erfgoedsector. Het spel biedt een interactieve en leerzame ervaring voor iedereen die wil nadenken over de impact van klimaatverandering op 

De workshop begint met een inhoudelijke introductie door Gertjan de Boer, specialist erfgoed en klimaat bij de RCE, die je meeneemt in de actuele ontwikkelingen.

Deze workshop maakt deel uit van een onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed naar het bevorderen van een klimaatbestendige erfgoedsector. Meer weten? Klik hier.

Presentatie: Samen betekenis geven aan monumenten
Mieke van Bers, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Hoe kunnen we de waarderingspraktijk van (nieuwe) monumenten versterken vanuit meerstemmigheid, samenspraak en een integrale aanpak? De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) onderzocht deze vragen en nieuwe werkwijzen in de praktijktoets Samen betekenis geven aan monumenten. De uitkomsten zijn verzameld in een inspiratiedocument met inzichten, handvatten en good practices.

Tijdens de presentatie neemt Mieke van Bers, onderzoeker en adviseur architectuurhistorie bij de RCE, je mee in deze aanpak. Ze licht de achterliggende principes toe en laat zien hoe een proces van samenspraak en meerstemmigheid concreet kan worden ingericht. Er is aandacht voor de stappen die je kunt zetten, de vragen die je onderweg tegenkomt en de vaardigheden die nodig zijn om samen betekenis te geven.

Het experiment samen betekenis geven aan monumenten biedt waardevolle inzichten voor het brede erfgoedveld en nodigt uit tot reflectie en uitwisseling.

Alvast geïnspireerd raken? Bekijk deze korte video.

Het museum als plek voor verbinding
Roosje Vreman, Zeeuws Museum

Welke rol kan een museum spelen in maatschappelijke vraagstukken zoals eenzaamheid? Hoe kan het Zeeuws Museum een plek zijn die bijdraagt aan het creëren van verbinding? Het Zeeuws Museum onderzocht deze vragen binnen het vierjarige experimentele programma eenZM (spreek uit: één zet m). In deze periode zijn, samen met diverse partners, initiatieven ontwikkeld, uitgevoerd en onderzocht. 

Tijdens deze presentatie neemt Roosje Vreman, medewerker sociale programma's bij het Zeeuws Museum, je mee in de opgedane ervaringen. Vreman deelt inzichten en werkwijzen in het opbouwen van duurzame samenwerkingen en laat zien hoe je als erfgoedorganisatie maatschappelijke impact kunt realiseren en zichtbaar maken. 

Deze sessie is interessant voor musea, beleidsmakers en andere erfgoedorganisaties die hun maatschappelijke rol willen verstevigen en nodigt uit tot uitwisseling en gesprek.

Immaterieel erfgoed: kansen voor een duurzamere toekomst
Susanne Bergwerff, Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN)

Gevlochten heggen, draaiende watermolens en gegraven geultjes in een weiland. Ze hebben twee dingen gemeen: ze zijn gemaakt door mensen én ze dragen bij aan een duurzame toekomst. Het gaat hier om kennis en vaardigheden die van generatie op generatie worden doorgegeven: immaterieel erfgoed. 

In deze sessie verkennen we samen met Susanne Bergwerff, wetenschappelijk medewerker bij het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN), hoe immaterieel erfgoed kan bijdragen aan een duurzamere toekomst. Welke kansen biedt immaterieel erfgoed dat in verbinding staat met de natuur? En hoe kan dit inspiratie bieden voor beleid op het gebied van duurzame ontwikkeling?  

Ben je zelf bezig met een traditie of ambacht? Of werk je met beleid of onderzoek en ben je geïnteresseerd in duurzame praktijken? Sluit dan aan bij deze sessie.  

Alvast geïnspireerd raken? Bekijk deze korte documentaire. 

Rondgang: Samen betekenis geven in de praktijk
Mieke van Bers, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Bram Maljaars, Habitat Projectontwikkeling

Hoe kunnen we de waarderingspraktijk van (nieuwe) monumenten versterken vanuit meerstemmigheid, samenspraak en een integrale aanpak? De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) onderzocht deze vragen en nieuwe werkwijzen in de praktijktoets Samen betekenis geven aan monumenten. De uitkomsten zijn verzameld in een inspiratiedocument met inzichten, handvatten en good practices.
Tijdens deze interactieve rondgang door Dockwize, de voormalige energiecentrale van de PZEM, ervaar je zelf hoe de vernieuwde waarderingsmethodiek werkt. Onder begeleiding van Mieke van Bers, onderzoeker en adviseur architectuurhistorie bij de RCE, en Bram Maljaars, Habitat Projectontwikkeling, loop je door het gebouw, ontdek je welke verhalen en waarden erin verscholen liggen en onderzoek je hoe verschillende perspectieven samenkomen. Zo ervaar je niet alleen de methodiek, maar oefen je ook direct met het toepassen ervan in de praktijk. 

Voor deelname is geen voorkennis nodig. Let op: de rondgang vereist dat je goed ter been bent.

Alvast geïnspireerd raken? Bekijk deze korte video.

De glazen kerk (presentatie en dialoog)
Matthijs Vuijk, filmmaker, Jelle Hettema, College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs en Wilco Blaak, Erfgoed Zeeland

De glazen kerk is een multimediale reflectie op transformatie: spiritueel, sociaal, fysiek en technologisch. Het project bestaat uit de realisatie van een film en een virtual reality installatie.

In een klein Zeeuws dorpje wordt het leven van de grootmoeder van filmmaker Matthijs Vuijk op zijn kop gezet, wanneer de dorpskerk waar ze haar hele leven al naartoe gaat, gedwongen wordt te sluiten. Toch is er iemand met een plan voor de kerk en deze wil transformeren om klaar te zijn voor de 21e eeuw.

Matthijs Vuijk geeft een presentatie over de totstandkoming van zijn documentaire De glazen kerk die de ingrijpende transformatie volgt van een Zeeuwse dorpskerk (Kortgene). Het onthult de spanning tussen traditie en vernieuwing, vastgelegd in film en virtual reality ervaring. Aansluitend volgt een dialoog tussen Jelle Hettema (CRa) en Wilco Blaak, directeur Erfgoed Zeeland en voorzitter van de VBMK over het voortbestaan van ons Zeeuws erfgoed. Niet al het gebouwd erfgoed kan in zijn huidige vorm behouden blijven of een nieuwe invulling krijgen. Hoe gaan we daarmee om? En hoe is de verantwoordelijkheid verdeeld tussen burger, gemeenten, provincie en Rijksdienst bij het behouden en doorgeven van dit erfgoed aan toekomstige generaties? 

Bekijk De glazen kerk op NPO Start.

Landfront Vlissingen: van losse opgaven naar één toekomstverhaal
Laura Ietswaart, Provincie Zeeland

Op Walcheren komen verleden en toekomst op een verrassende manier samen. Langs het Landfront Vlissingen vind je overal zichtbare én verborgen sporen van onze militaire geschiedenis. Wat ooit werd gezien als beladen erfgoed, verandert nu in een kans voor actuele opgaven. 

Met de Erfgoed Deal Klimaatgeraamte Landfront Vlissingen werkt Provincie Zeeland en Gemeente Veere aan een vernieuwende aanpak waarin erfgoed wordt gekoppeld aan actuele vraagstukken zoals waterbeschikbaarheid, klimaatadaptatie, recreatie en natuurontwikkeling. Maar hoe kan een militair verleden bijdragen aan de uitdagingen van vandaag? 

In Koudekerke komt deze vraag heel concreet tot leven. Laura Ietswaart, adviseur bij de Provincie Zeeland, neemt je mee in deze Erfgoed Deal. Je ontdekt welke kansen deze werkwijze biedt, hoe het Landfront Vlissingen zich ontwikkelt tot een ‘klimaatgeraamte’ voor de toekomst, en welke lessen we daaruit kunnen trekken.

Laat je inspireren door een vernieuwende kijk op erfgoed, water en landschap!