Shape LineLineLineLineLine Generated with Avocode. Line 3Line 3Line 3
Terug Nieuws
19 maart

Unieke verrekijker uit kasteel Haamstede terug in Zeeland

Op 19 maart 2021 is door Jos Bazelmans, hoofd van de afdeling Archeologie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, een unieke verrekijker overgedragen aan de Zeeuwse gedeputeerde van Cultuur Anita Pijpelink. De kijker met kompas stamt uit de periode circa 1650-1750 en is in de jaren zestig van de vorige eeuw gevonden tijdens opgravingen van kasteel Haamstede. De kijker werd tijdens de live-uitzending van de 21e Zeeuwse AmateurArcheologen Dag overhandigd. De zeldzame bodemvondst wordt opgenomen in het Zeeuws Archeologisch Depot, dat ondergebracht is bij Erfgoed Zeeland in Middelburg.

Verrekijker

In 2018 dook bij een oud-medewerker van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een bijzondere vondst op: een verrekijker die in 1964 of 1965 was gevonden bij opgravingen van kasteel Haamstede op Schouwen-Duiveland. Het betreft een samengesteld instrument of optisch compendium: het omvat namelijk niet alleen een verrekijker maar ook een kompas. De kijker kon tot een lengte van circa 45 centimeter worden uitgetrokken en bood een vergroting van circa 3,5. Oorspronkelijk had de kijker twee lenzen. Eén van de lenzen is verloren gegaan. Een klein merkteken op de zonnewijzer - een open kroon - wijst mogelijk op een productie ervan in Neurenberg. In uitvoering behoorde de kijker uit Haamstede zeker tot het betere segment; als kijker was ze voor wetenschappelijk onderzoek echter niet geschikt. Het was eerder een gadget voor de meer gefortuneerde leek. 

Het is lastig om de kijker te dateren en een plek te geven in relatie tot de Zeeuwse uitvinding van de telescoop in 1608. Er zijn geen mogelijkheden om de kijker nauwkeuriger te dateren dan 1650-1750. Het onderzoek van het optische compendium was een samenwerking van Museum Boerhave, Faculteit Toegepaste Natuurwetenschappen van de TU Delft, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, Interfacultair Reactor Instituut TU Delft, Delft, en Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, Amsterdam.

Zeeuwse AmateurArcheologen Dag

De overhandiging van de kijker aan de cultuurgedeputeerde vond plaats tijdens de live-uitzending van de Zeeuwse AmateurArcheologen Dag (ZAAD), die dit jaar voor het eerst geheel digitaal was. Meer dan 200 belangstellenden volgden de contactdag voor amateurarcheologen, die jaarlijks door Erfgoed Zeeland wordt georganiseerd en mede mogelijk wordt gemaakt door de Provincie Zeeland. Deze 21e ZAAD vond vanwege COVID-19 digitaal plaats, in een samenwerking tussen Erfgoed Zeeland en de Provincie, die hiervoor haar Abdijstudio in Middelburg en livestream beschikbaar stelde.

Lezingen

Na de live-uitzending zijn vijf lezingen beschikbaar gesteld. Deze lezingen zijn vooraf opgenomen, en kunnen vanaf nu bekeken worden op de website van Erfgoed Zeeland: www.erfgoedzeeland.nl/zaad-2021-lezingen. De vijf lezingen hebben uiteenlopende onderwerpen zoals de oude handelsnederzetting Villa Walichrum, de zoektocht naar Zeeuws zout, Slot Oostende, Kasteel Haamstede en de unieke verrekijker die gevonden werd tijdens opgravingen op het kasteelterrein.

Kijkers kunnen via het vragenformulier op deze webpagina hun vragen inzenden voor de sprekers. De meeste lezingen worden voor langere tijd beschikbaar gesteld.

De opname van de live-uitzending van de 21e Zeeuwse AmateurArcheologen Dag is vanaf maandag 22 maart (na 14.00 uur) terug te zien op de website van Erfgoed Zeeland: www.erfgoedzeeland.nl.

Delen

Persinformatie

Contactpersoon voor verrekijker: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, dr. Jos Bazelmans, 06 51 26 13 06 / j.bazelmans@cultureelerfgoed.nl

Contactpersoon voor Zeeuwse AmateurArcheologen Dag: Erfgoed Zeeland, drs. Robert van Dierendonck, 06 15 25 08 17 / rm.van.dierendonck@erfgoedzeeland.nl

Afbeelding

Reconstructie van de kijker in uitgeschoven toestand | reconstructie Mikko Kriek.

Kunnen we je verder helpen?

Het team archeologie van Erfgoed Zeeland bestaat uit deskundige en gekwalificeerde archeologen. Wij koppelen ervaring aan nieuwe inzichten en brengen specifieke kennis in. Afhankelijk van de vraag zal een van ons je verder helpen.

Robert van Dierendonck, vrijwilliger archeologie / wetenschappelijk onderzoeker Mail Stuur me een mail Of bel me: +31 (0)118 670 877 / +31 (0)6 15 25 08 17
Fijn dat je er bent!
Wij maken op onze website gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor analyse van deze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Klik op 'Akkoord' als je akkoord gaat met het plaatsen van alle cookies. Bij het afspelen van video's en voor social linkbuilding naar deze website worden ook tracking cookies geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op 'Aanpassen' voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies onze website plaatst.
Wij maken op onze website gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor analyse van deze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Klik op 'Akkoord' als je akkoord gaat met het plaatsen van alle cookies. Bij het afspelen van video's en voor social linkbuilding naar deze website worden ook tracking cookies geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op 'Aanpassen' voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies onze website plaatst.